آئين چك چكو در استهبان (صفدر دوام )
آئين چك چكو ويژه استهبان فارس یکی ازشهرهای استان تاريخى و كهن كشور است.
در
اين آئين دسته عزاداران با لباس هاى سياه يك دايره دور حوض حلقه مى زنند و
در فاصله يك قدم مى گردند، در ميان دست هايشان چوب هاى كوچكى وجوددارد. در
ميانه مرثيه خوان ايستاده و مى خواند:
اين دل تنگم عقده ها دارد گوييا ميل كربلا دارد
مردان سياهپوش چوب ها را به بالاى سر مى برند و بر هم مى سايند و با آهنگ مرثيه خوان تكرار مى كنند این دل تنگم عقده هاداردصداى چك چك چوب ها با صداى مرثيه خوان در هم مى پيچد.
آئين
نمايشى چك چكو هر ساله در استهبان فارس در ظهر عاشورا برپا مى شود.اين
آئين شكلى سمبليك از اتفاقاتى است كه پس از شهادت سرور آزادگان جهان حضرت
اباعبدالله الحسين(ع) برپا مى شود. مردم اين شهر همسايه زاگرس معتقدند
براساس روايت مورخين پس از شهادت امام حسين (ع) لشكريان يزيد به دستور شمر
لعين با اسب هايشان بر جنازه شهداى كربلا مى تازند و آئين چك چكو، واكنش
به سم كوبى اسبان اشقيا بر بدن هاى مطهر اوليا است.
آئين نمايشى چك چكو
۱۵۰ تا ۲۰۰ سال پيش در شهر استهبان برگزار مى شده است. بيشتر اشعارش ثابت
است و اشعارى كه انتخاب شده سنتى است و دهان به دهان نقل شده است.
گويندگان
اين اشعار شاعران استهبان هستند كه در طى سال ها اين اشعار را سروده اند.
چك چكو نوعى تعزيه و نمايش سنگ پرانى است. عزاداران دو چوب تراشيده كه از
نوعى صندل تراشيده شده است را در مشت مى گيرند و براساس آهنگ شعر مرثيه
خوان دست ها را بر بالاى سر مى برند و آنها را به هم مى كوبند و سپس خم
مى شوند و سنگ ها را در ميان پاها بارديگر بر هم مى زنند و يك قدم به جلو
مى روند. در اصل اين مراسم با برهم زدن سنگ برگزار مى شد ولى به دليل خورد
شدن سنگ، چوب جايگزين شد.
اين مراسم نوعى آئين نمايش حالت نمادين دارد. اين آئين كه خاص روز عاشورا است، با حضور حداقل ۲۰۰ تا ۳۰۰ نفر اجرا مى شود.ازجمله
پیشکسوتان برگزارکننده این آیین عاشورایی مرحوم محمدعلی دادور،مرحوم
ماشااله رازی،مرحوم مشهدی غلام غلامی،مرحوم قنبرهمایونی،مرحوم
محمودپیراسته و دیگرافرادی همچون آقایان الیاس دوام(پدرنویسنده این
متن)،حسن محفوظی،محمدسراجی،محمدتیراندازو...می باشند
مجید فرهمندی